Kể từ đầu tháng 5 năm 2018, núi lửa Kilauea ở Hawaii đã bắt đầu phun trào. Đầu tiên, một đám mây gồm dung nham cũ phân mảnh, tro bụi núi lửa và hơi nước bốc lên từ miệng núi lửa Pu‘u ‘O‘o trên đỉnh, sau đó magma di chuyển ra các sườn núi, mở ra một loạt khe nứt nơi dung nham hiện đang tuôn trào.
Khoảng năm tuần sau khi vụ phun trào diễn ra, một số cư dân tại thị trấn Kalapana đã báo cáo về việc tìm thấy những tinh thể nhỏ màu lục trên mặt đất, và nhanh chóng suy đoán rằng các tinh thể này đã rơi xuống từ cột tro bụi phun trào hoặc từ các đài phun dung nham của núi lửa Kilauea. Những tinh thể màu lục này là olivin, một khoáng vật magie-sắt-silicat rất phổ biến thường được tìm thấy trong các đá magma. Các tinh thể olivin chất lượng cao cũng được sử dụng trong trang sức, nhưng olivin ở Hawaii lại quá nhỏ và vụn vỡ để có thể dùng làm đá quý.
Các hạt olivin đơn lẻ và các tập hợp lớn hơn có thể được tìm thấy dưới dạng bao thể trong dung nham bazan. Olivin kết tinh ở nhiệt độ 1.200-1.900°C nhưng dung nham bazan có nhiệt độ khoảng 1.115°C, vì vậy ngay cả trong dung nham vẫn đang nóng chảy, các tinh thể olivin đầu tiên đã bắt đầu hình thành. Olivin cũng là một khoáng vật tương đối cứng, do đó nó có xu hướng lộ ra từ dung nham đã nguội bị phong hóa. Dọc theo Bãi biển Papakolea của Hawaii, sóng và thủy triều đã bào mòn đá dung nham và tích tụ các hạt olivin, nhuộm xanh toàn bộ bãi biển.
Cát olivin từ bãi biển Papakolea ở Hawaii:
Đối với olivin được phát hiện gần Kalapana, cách các khe nứt dung nham đang hoạt động khoảng 20 km, thực tế không ai nhìn thấy các tinh thể này rơi từ trên trời xuống. Cheryl Gansecki, một nhà địa chất tại cơ sở Hilo thuộc Đại học Hawaii trên Đảo Lớn (Big Island), hiện đã xác nhận tại một buổi họp báo của Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ rằng các tinh thể này có khả năng không liên quan đến đợt phun trào đang diễn ra.
Michael Garcia, giáo sư địa chất tại cơ sở Manoa của Đại học Hawaii ở Honolulu, cùng các sinh viên của ông đã nghiên cứu các trầm tích dung nham cổ hơn của núi lửa Kilauea, bao gồm cả các dòng dung nham từ đợt phun trào năm 1983. Olivin mới được tìm thấy trong lớp dung nham này có màu xám lục, chứ không sáng bóng và có màu xanh vỏ chai như trong các bức ảnh được đăng tải trực tuyến. Olivin chỉ chuyển sang màu xanh lục hoàn toàn theo thời gian, khi các tinh thể tiếp xúc với quá trình phong hóa.
Bao thể các tinh thể olivin đơn lẻ trong một mảnh xỉ núi lửa Hawaii:
Vì vậy, các tinh thể màu lục được tìm thấy gần các vết nứt phun trào nhiều khả năng không liên quan đến đợt phun trào đang diễn ra, bởi chúng không mang màu sắc tươi mới của olivin từ núi lửa Kilauea, mà là những tinh thể olivin bị phong hóa tách ra từ các lớp đá dung nham cổ.
Nguồn: forbes.com
