2018 წლის მაისის დასაწყისიდან ჰავაიზე ვულკანი კილაუეა იფრქვევა. თავდაპირველად მწვერვალზე მდებარე პუუ-ოოს (Pu‘u ‘O‘o) კრატერიდან დაქუცმაცებული ძველი ლავის, ვულკანური ფერფლისა და ორთქლის ღრუბელი ამოიფრქვა, შემდეგ კი მაგმამ ფერდობებისკენ გადაინაცვლა და ნაპრალების სერია გახსნა, საიდანაც ახლა ლავა იღვრება.
ამოფრქვევიდან დაახლოებით ხუთი კვირის შემდეგ, ქალაქ კალაპანას ზოგიერთმა მცხოვრებმა მიწაზე პატარა, მწვანე კრისტალები შენიშნა და მალევე გაჩნდა ვარაუდი, რომ ეს კრისტალები კილაუეას ამოფრქვევის სვეტიდან ან ლავის შადრევნებიდან წვიმასავით ჩამოცვივდა. ეს მწვანე კრისტალები ოლივინია — მაგნიუმ-რკინის სილიკატური მინერალი, რომელიც ძალიან ხშირად გვხვდება მაგმურ ქანებში. მაღალი ხარისხის ოლივინის კრისტალები სამკაულებშიც გამოიყენება, თუმცა ჰავაის ოლივინი მეტისმეტად პატარა და დამსხვრეულია იმისთვის, რომ საიუველირო თვლად გამოდგეს.
ოლივინის ცალკეული მარცვლები და უფრო დიდი აგრეგატები გვხვდება ჩანართების სახით ბაზალტურ ლავაში. ოლივინი კრისტალდება 1,200-1,900°C-ზე, ხოლო ბაზალტური ლავის ტემპერატურა დაახლოებით 1,115°C-ია, ამიტომ ჯერ კიდევ გამდნარ ლავაშიც კი იწყება ოლივინის პირველი კრისტალების წარმოქმნა. ოლივინი ასევე შედარებით მაგარი მინერალია, ამიტომ გამოფიტული, გაცივებული ლავიდან იგი ადვილად გამოირეცხება. ჰავაის პაპაკოლეას სანაპიროს გასწვრივ ტალღებმა და მიქცევა-მოქცევამ დაშალა ლავური ქანები და დააგროვა ოლივინის მარცვლები, რამაც მთელი სანაპირო მწვანედ შეფერა.
ოლივინის ქვიშა პაპაკოლეას სანაპიროდან, ჰავაი:
რაც შეეხება კალაპანას მახლობლად, აქტიური ლავური ნაპრალებიდან დაახლოებით 20 კმ-ის დაშორებით აღმოჩენილ ოლივინს, სინამდვილეში არავის უნახავს ციდან ჩამოცვენილი კრისტალები. შერილ განსეკიმ, ჰავაის უნივერსიტეტის ჰილოს კამპუსის გეოლოგმა დიდ კუნძულზე, აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის ბრიფინგზე უკვე დაადასტურა, რომ ეს კრისტალები, სავარაუდოდ, არ არის დაკავშირებული მიმდინარე ამოფრქვევასთან.
მაიკლ გარსიამ, ჰონოლულუში ჰავაის უნივერსიტეტის მანოას კამპუსის გეოლოგიის პროფესორმა, და მისმა სტუდენტებმა შეისწავლეს კილაუეას უფრო ძველი ლავური ნალექები, მათ შორის 1983 წლის ამოფრქვევის ლავური ნაკადები. ამ ლავაში აღმოჩენილი ახალი ოლივინი მომწვანო-ნაცრისფერია და არა მბზინავი და ბოთლისფერი მწვანე, როგორც ეს ინტერნეტში გამოქვეყნებულ ფოტოებზე ჩანს. ოლივინი სრულ მწვანე შეფერილობას მხოლოდ დროთა განმავლობაში იღებს, როდესაც კრისტალები გამოფიტვის ზემოქმედებას განიცდის.
ოლივინის ერთეული კრისტალების ჩანართები ჰავაის შლაკის ნატეხში:
ამრიგად, ნაპრალოვანი ამოფრქვევების მახლობლად ნაპოვნი მწვანე კრისტალები, სავარაუდოდ, არ არის დაკავშირებული მიმდინარე ამოფრქვევასთან, რადგან მათ არ აქვთ კილაუეას ოლივინისთვის დამახასიათებელი ცოცხალი ფერი და წარმოადგენენ ძველი ლავური ქანებიდან გამოფიტულ ოლივინის კრისტალებს.
წყარო: forbes.com
