მსოფლიოში ყველაზე დიდი ზურმუხტი არის „ინკალამუ“ (Inkalamu), იგივე „ლომი ზურმუხტი“, თუმცა „ბაიას ზურმუხტი“ (Bahia Emerald) ითვლება ოდესმე ნაპოვნ ყველაზე დიდ ზურმუხტად.
ეს დამოკიდებულია იმაზე, განვიხილავთ რამდენიმე ქვისგან შემდგარ ბლოკს თუ ერთ ცალკეულ კრისტალს.
მსოფლიოში ოდესმე ნაპოვნი უდიდესი ზურმუხტი
მსოფლიოში ყველაზე დიდი ზურმუხტი არის „ბაიას ზურმუხტი“ (Bahia Emerald): 1,700,000 კარატი
ბაიას ზურმუხტი შეიცავს ოდესმე ნაპოვნ ერთ-ერთ უდიდეს ცალკეულ ნატეხს. ქვა, რომელიც იწონის დაახლოებით 341 კგ-ს ანუ 1,700,000 კარატს, წარმოშობით ბაიადანაა (ბრაზილია) და წარმოადგენს დედა ქანში ჩაზრდილ კრისტალებს. ის ძლივს გადაურჩა დატბორვას 2005 წელს ქარიშხალ „კატრინას“ დროს, როდესაც ახალ ორლეანში საწყობში ინახებოდა.
საკუთრების დავა წარმოიშვა მას შემდეგ, რაც 2008 წლის სექტემბერში განაცხადეს მისი მოპარვის შესახებ კალიფორნიის შტატის ლოს-ანჯელესის ოლქში, სამხრეთ ელ-მონტეში მდებარე დაცული საცავიდან. საიუველირო თვალი იპოვეს და როგორც საქმე, ისე საკუთრების საკითხი მოგვარდა. ქვა დაახლოებით $400 მილიონად შეფასდა, თუმცა მისი რეალური ღირებულება უცნობია.
ახლახან აღმოაჩინეს უზარმაზარი, 180 000 კარატიანი ზურმუხტი
ბრაზილიაში, კარნაიბას მაღაროში, მაღაროელებმა ახლახან აღმოაჩინეს უზარმაზარი, 180 000 კარატიანი საიუველირო თვალი. ზურმუხტის ეს წარმოუდგენელი ნიმუში სიმაღლეში 4,3 ფუტია და დაახლოებით $309 მილიონადაა შეფასებული.
ქვა იპოვეს ბრაზილიის იმ მხარეში, რომელიც ცნობილია შესანიშნავი საიუველირო თვლების მოპოვებით — პერნამბუკუს შტატში მდებარე კარნაიბას მაღაროში. საიუველირო თვლების ეს დრუზა მაღაროში 200 მეტრის სიღრმეზე აღმოაჩინეს და მის ამოსაღებად და ზედაპირზე ამოსატანად 10 ადამიანს მთელი კვირა დასჭირდა.
ეს ნიმუში სულ 180 000 კარატი ზურმუხტის ბერილისგან შედგება. ზომის, იშვიათობისა და კრისტალების რაოდენობის გათვალისწინებით, ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ მთლიანი ნიმუშის ღირებულება შეიძლება $309 მილიონი იყოს.
მსოფლიოში უდიდესი ზურმუხტის კრისტალია „ინკალამუ“ (Inkalamu), ლომი ზურმუხტი: 5 655 კარატი
ზამბიის მაღაროში აღმოაჩინეს მსოფლიოში ყველა დროის უდიდესი ზურმუხტი, რომელიც 1.1kg-ს იწონის და სავარაუდოდ £2m ღირს. 5 655 კარატის წონის საიუველირო თვალი სამთო კომპანია Gemfields-მა მსოფლიოში უდიდეს ზურმუხტის მაღარო კაგემში (Kagem) 2020 წლის 2 ოქტომბერს იპოვა.
მას ეწოდა Inkalamu, რაც ადგილობრივ ბემბას ენაზე ლომს ნიშნავს. Gemfields-ის განცხადებით, სახელებს მხოლოდ უიშვიათეს და ყველაზე ძვირფას ქვებს არქმევენ. ბემბას ენაზე სახელი სამთო მომპოვებელი კომპანიის საკონსერვაციო საქმიანობის პატივსაცემად შეირჩა.
ზურმუხტის უნგვენტარიუმი: 2 860 კარატი
ზურმუხტის უნგვენტარიუმი, 1641 წელს გამოკვეთილი 2 860 ct (20,18 oz) წონის ზურმუხტის ლარნაკი, გამოფენილია საიმპერატორო საგანძურში, ვენაში, ავსტრიაში.
წმინდა ზურმუხტის ბუდა: 2,620 კარატი
2006 წელს 3 600 ct ზამბიური ზურმუხტისგან გამოკვეთილი წმინდა ზურმუხტის ბუდას ქანდაკება 2 620 ct-ს იწონის.
სიდჰართა გაუტამას ეს გამოსახულება მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ნაკვეთი საიუველირო თვალია. იგი გამოსახულია სტანდარტული მუდრას პოზაში, რაც ტრადიციულად უკავშირდება მისი ოჯახის წევრების (სანგჰას ანუ სამღვდელოების) დარიგებას, რომ შეეწყვიტათ ერთმანეთში კამათი.
მისი წონა 2 620 კარატია, აქვს მშვენიერი მოლურჯო-მწვანე ელფერი (ქრომისა და ვანადიუმის მინარევების გამო), რაც ჩემთვის ზურმუხტის საუკეთესო ფერია, და შედარებით თავისუფალია ჩანართებისგან.
ძალიან იშვიათია, რომ ასეთი ხარისხის ნედლეულს სხვა ბედი ეწიოს, გარდა დაწახნაგებულ საიუველირო თვლებად დაჭრისა, ამიტომ კომპანიის გადაწყვეტილება მასზე კვეთის შესრულების შესახებ საკმაოდ გაბედული იყო. იგი გამოკვეთა და გააპრიალა ნეფრიტის ოსტატმა მოქანდაკემ, აუნგ ნიეინმა, რომელიც წარმოშობით ბირმიდანაა, მაგრამ ტაილანდში ცხოვრობს.
გინესის ზურმუხტის კრისტალი: 1,759 კარატი
კოსკუესის (Coscuez) ზურმუხტის მაღაროებში აღმოჩენილი გინესის ზურმუხტის კრისტალი მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი საიუველირო ხარისხის ზურმუხტის კრისტალია და წარმოადგენს ყველაზე დიდ ზურმუხტის კრისტალს კოლუმბიის დედაქალაქ ბოგოტაში მდებარე Banco Nacionale de la Republica-ს კუთვნილ კრისტალების კოლექციაში.
სახელწოდება „გინესის“ წარმოშობა უცნობია, თუმცა წაგრძელებულ, 1759-კარატიან, კაშკაშა მწვანე კრისტალს უდავოდ ჰქონდა ყველა მონაცემი იმისათვის, რომ გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შესულიყო, როგორც მსოფლიოში ყველაზე დიდი საიუველირო ხარისხის საიუველირო თვალი — სულ მცირე რამდენიმე წლით მაინც, სანამ მას სხვა, უფრო დიდი ბუნებრივი ზურმუხტის კრისტალები არ გადააჭარბებდნენ.
1,686.3 კარატიანი LKA და 1,438 კარატიანი Stephenson-ის ზურმუხტები
ბუნება ქმნის რაღაც ჭეშმარიტად თვალწარმტაცს თავისი სიდიადით. 1984 და 1969 წლებში აღმოჩენილი 1,686.3 კარატიანი LKA და 1,438 კარატიანი სტივენსონის (Stephenson) ზურმუხტები.
შესაბამისად, ჰიდენიტის რაიონში ნაპოვნი ქვები მსოფლიოს ყველაზე შთამბეჭდავ ქვებს შორისაა, თუმცა გამორჩეული გემოლოგები განსაკუთრებით აფასებენ გასაოცარი კრისტალის მქონე ამ ორ უზარმაზარ, ბუნებრივ ქვას, რომლებიც მსოფლიოში ოდესმე აღმოჩენილ უდიდეს ზურმუხტებს შორისაა: LKA და Stephenson.
მიმის ზურმუხტი: 1 390 კარატი
1 390 კარატი წონის დიდი, დაუმუშავებელი დიჰექსაგონურ-პრიზმული კრისტალი ულამაზესი მუქი მწვანე ფერით. მისი ზედა 2/3 გამჭვირვალეა და მცირე ჩანართები აქვს, ქვედა ნაწილი კი შუქგამტარია. ინახება Mim Museum-ში, ბეირუთი, ლიბანი.
დევონშირის ჰერცოგის ზურმუხტი: 1 383,93 კარატი
დევონშირის ჰერცოგის ზურმუხტი მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი და ყველაზე ცნობილი დაუწახნაგებელი საიუველირო თვალია, რომელიც 1 383,93 კარატს იწონის. იგი წარმოშობით კოლუმბიის მუზოს მაღაროდანაა და ბრაზილიის იმპერატორმა პედრუ I-მა 1831 წელს აჩუქა ან მიჰყიდა დევონშირის მე-6 ჰერცოგს, უილიამ კავენდიშს. იგი გამოფენილი იყო ლონდონის დიდ გამოფენაზე 1851 წელს, ხოლო უფრო ახლო წარსულში — ბუნების ისტორიის მუზეუმში 2007 წელს
იზაბელას ზურმუხტი: 964 კარატი
იზაბელას ზურმუხტი, 964-კარატიანი დაწახნაგებული ქვა, ეკუთვნის კომპანია Archeological Discovery Ventures, LLC-ს.
იზაბელას ზურმუხტმა სახელი პორტუგალიის დედოფალ იზაბელას პატივსაცემად მიიღო, რომელიც იყო საღვთო რომის იმპერატორის, ესპანეთის მეფისა და ავსტრიის ერცჰერცოგის, მეფე კარლ V-ის (1516-დან 1556 წლამდე) მეუღლე, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი იმპერია, გადაჭიმული მთელ ევროპაზე — ესპანეთიდან და ნიდერლანდებიდან ავსტრიამდე და ნეაპოლის სამეფომდე, ასევე ესპანური ამერიკის ზღვისიქითა ტერიტორიებზე.
დედოფალ ისაბელას ძლიერ სურდა ამ კრისტალის დაუფლება მას შემდეგ, რაც მექსიკიდან მოწერილ წერილში ერნან კორტესისგან ქვის შესახებ აღფრთოვანებული ცნობები შეიტყო. საიუველირო თვალი, რომელიც ცნობილია როგორც მისტიკური „განკითხვის ზურმუხტი“, კორტესს აცტეკთა სამეფოს მეფემ, მონტესუმა II-მ მიართვა მაშინ, როდესაც კორტესი თავისი ჯარით ქალაქ ტენოჩტიტლანში შევიდა 1519 წლის 8 ნოემბერს. ერნან კორტესმა საიუველირო თვალს სახელი დედოფალ ისაბელას, საღვთო რომის იმპერატორისა და ესპანეთის მეფის, კარლ V-ის მეუღლის პატივსაცემად უწოდა.
გაჩალას ზურმუხტი: 858 კარატი
გაჩალას ზურმუხტი, მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირფასი და ცნობილი ზურმუხტი, 1967 წელს აღმოაჩინეს კოლუმბიაში, ბოგოტადან 142 კმ-ში მდებარე ქალაქ გაჩალას მაღაროში, სახელწოდებით Vega de San Juan. Gachalá ჩიბჩას ენაზე ნიშნავს "გაჩას ადგილს". დღესდღეობით კრისტალი ამერიკის შეერთებულ შტატებში ინახება, სადაც ის სმითსონის ინსტიტუტს ნიუ-იორკელმა იუველირმა, ჰარი უინსტონმა გადასცა საჩუქრად.
ზურმუხტი პატრისია: 632 კარატი
პატრისია დიდი ზომისა და საუცხოო შეფერილობის ნიმუშია. 632 კარატიანი დიჰექსაგონალური, ანუ თორმეტწახნაგა კრისტალი მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს ზურმუხტად ითვლება. ის კოლუმბიაში 1920 წელს აღმოაჩინეს და სახელი მაღაროს მფლობელის ქალიშვილის პატივსაცემად ეწოდა.
ამ კრისტალში არსებული ხარვეზები ჩვეულებრივი მოვლენაა, თუმცა ისინი ამ მყარი საიუველირო თვლის გამძლეობას ასუსტებს. ეს ნიმუში ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან დიდ ზურმუხტებს შორის, რომლებიც დაუმუშავებელი სახით არის შემონახული. დღესდღეობით კოლუმბია კვლავ რჩება ზურმუხტის მთავარ წყაროდ მსოფლიოში.
დიდ მოგოლთა ზურმუხტი: 217.80 კარატი
დიდ მოგოლთა ზურმუხტი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ზურმუხტია ცნობილთა შორის. აუქციონის სახლმა Christie's-მა იგი ასე აღწერა:
მართკუთხა ჭრის ზურმუხტი, ცნობილი როგორც „დიდი მოგოლი“ (The Mogul Mughal), იწონის 217,80 კარატს; მის წინა მხარეს ელეგანტური ნასხის დამწერლობით ამოტვიფრულია შიიტური ლოცვები და დათარიღებულია ჰიჯრის 1107 წლით; უკანა მხარე სრულად მოჩუქურთმებულია ფოთლოვანი ორნამენტით, ცენტრალური როზეტის ორივე მხარეს თითო დიდი ყაყაჩოს ყვავილია, ხოლო კიდეებისკენ — სამ-სამი პატარა ყაყაჩოს მწკრივი; ირიბი კიდეები დამუშავებულია ჯვარედინი ჭრილებითა და ნაძვისებური ორნამენტით, ოთხივე გვერდი გახვრეტილია სამაგრებისთვის, 5,2 * 4,0 * 4,0 სმ.
თავდაპირველად კოლუმბიაში მოპოვებული ეს ქვა გაიყიდა ინდოეთში, სადაც მსგავსი ქვები დიდი მოთხოვნით სარგებლობდა დიდ მოგოლთა იმპერიის მმართველებს შორის. „დიდი მოგოლი“ (Mogul Mughal) უნიკალურია მოგოლთა კრისტალებს შორის იმით, რომ მასზე დატანილია თარიღი — ჰიჯრის 1107 წელი (ახ. წ. 1695-1696 წწ.) — რაც ემთხვევა მეექვსე იმპერატორის, აურანგზების მმართველობის პერიოდს. თუმცა, მოგოლი მმართველები სუნიტები იყვნენ, ხოლო წარწერა — ჰეტეროდოქსული სალავათი, მიძღვნილი ჰასან იბნ ალისა და ჰუსეინ იბნ ალისადმი, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც „ნად ე ალი“ — შიიტურია, რაც სავარაუდოს ხდის, რომ იგი ეკუთვნოდა არა თავად აურანგზებს, არამედ მისი კარისკაცებიდან ან ოფიცრებიდან ერთ-ერთს.
ის 2001 წლის 27 სექტემბერს Christie's-ის აუქციონზე £1,543,750-ად გაიყიდა, მყიდველის პრემიის ჩათვლით. 2008 წლის 17 დეკემბრის მონაცემებით, ის კატარში, დოჰას ისლამური ხელოვნების მუზეუმის მფლობელობაში იმყოფებოდა.
ცნობილი ზურმუხტები
კაროლინას იმპერატორი: 64 კარატი
64.82-კარატიანი „კაროლინის იმპერატორი“ (Carolina Emperor) ჩრდილოეთ კაროლინის მთისწინეთს მსოფლიო რუკაზე ათავსებს! გადმოცემის თანახმად, ეს ცნობილი ჩრდილოეთ კაროლინის ზურმუხტი შთაგონებული იყო მსგავსი სამკაულით, რომელიც ეკატერინე დიდს ეკუთვნოდა.
იმპერატრიცა ფლობდა თვალწარმტაც, ექვსკუთხა ფორმის კოლუმბიურ ზურმუხტს გულსაბნევზე, რომელშიც ზურმუხტი ალმასებით იყო გარშემორტყმული და რომელიც Christie’s-ის აუქციონზე $1.65 მილიონზე მეტად გაიყიდა. „კაროლინის იმპერატორი“ (The Carolina Emperor), რომელიც ადგილობრივად, ჰიდენიტში (ჩრდილოეთი კაროლინა) აღმოაჩინეს, გასულ წელს შეიძინეს და ცოტა ხნის წინ ქალაქ როლიში (ჩრდილოეთი კაროლინა) მდებარე ჩრდილოეთ კაროლინის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა მუზეუმს გადასცეს საჩუქრად.
ყველაზე დიდებული ამ ყველაფერში ის არის, რომ ქველმოქმედმა ინკოგნიტოდ დარჩენა ისურვა. გავრცელებული ინფორმაციით, მუზეუმის ექსპოზიციაზე სამი დაუმუშავებელი კრისტალია წარმოდგენილი. ამ ქვებიდან ყველაზე დიდი, რომელიც 1,225 კარატს იწონის, სასურველი მოლურჯო-მომწვანო ფერისაა, რაც შეიძლება შევადაროთ დიდად მოთხოვნად მუზოს (Muzo) საიუველირო თვლებს.
წმინდა ლუის ზურმუხტი: 51,60 კარატი
სენ-ლუის ზურმუხტი, რომელიც საფრანგეთის მეფეთა გვირგვინს ამშვენებდა, ისევე როგორც უძველესი ევროპული ზურმუხტების უმეტესობა, ავსტრიის მაღაროებიდან მოდის. ეს მაღაროები პროდუქტიული იყო მე-19 საუკუნემდე, თითქმის 1830 წელს ურალის საბადოების აღმოჩენამდე.
ჩოკის ზურმუხტი: 37.82 კარატი
ოდესღაც ამ ქვას ინდოეთის სამთავროს, ბაროდას სამეფო მმართველები ფლობდნენ. ის იყო ზურმუხტისა და ალმასის ყელსაბამის ცენტრალური ნაწილი, რომელსაც მაჰარანი საჰება ატარებდა; მან კი ის მემკვიდრეობით თავის ვაჟს, კუჩ-ბეჰარის მაჰარაჯას გადასცა.
მე-20 საუკუნეში საიუველირო თვალი ხელახლა დაამუშავეს მისი თავდაპირველი წონიდან, რომელიც 38.40 კარატს (7.680 გ) შეადგენდა, და ჩასვეს Harry Winston, Inc.-ის დიზაინით შექმნილ ბეჭედში, სადაც ის გარშემორტყმულია სამოცი მსხლის ფორმის ალმასით, რომელთა საერთო წონა დაახლოებით 15 კარატია.
ბეჭედი ბატონმა და ქალბატონმა ო. როი ჩოკებმა სმითსონის ბუნების ისტორიის მუზეუმს 1972 წელს გადასცეს და ის სმითსონის საიუველირო თვლებისა და მინერალების ეროვნული კოლექციის ნაწილია.
უსახელო ზურმუხტები
- 7,052 კარატიანი დაუწახნაგებელი კრისტალი კოლუმბიიდან, რომელიც კერძო საკუთრებაშია და შეუფასებლად ითვლება.
- 1,965 კარატიანი დაუწახნაგებელი რუსული ქვა, რომელიც გამოფენილია ლოს-ანჯელესის ოლქის ბუნების ისტორიის მუზეუმში.
- 1,861.90-ct კარატიანი დაუწახნაგებელი და უსახელო საიუველირო თვალი ჰიდენიტიდან, ჩრდილოეთ კაროლინა, რომელიც კერძო საკუთრებაშია. 2003 წელს აღმოჩენილი ეს ქვა ამჟამად ჩრდილოეთ ამერიკაში ნაპოვნი ყველაზე დიდი ცნობილი ზურმუხტია.
- მუზოდან (კოლუმბია) მოპოვებული ხუთი უსახელო დიდი კრისტალი, რომლებიც კოლუმბიის რესპუბლიკის ბანკის საცავში ინახება, 220 კარატიდან 1,796 კარატამდე იწონის.
- ფრედ ლეიტონმა 430-კარატიანი კვეთილი მოგოლური ქვა რამდენიმე მილიონ დოლარად გაყიდა.
- ალ-საბაჰის კოლექცია ქუვეითიდან მოიცავს მრავალ ულამაზეს ქვას, მათ შორის 398 კარატიან კრისტალს ჰექსაგონალურ ფორმაში და 235 კარატიან კრისტალის მძივს.
- მე-17 საუკუნის მოგოლთა 7 cm-იანი ბროლის, ოქროსა და მინანქრის ღვინის თასი 2003 წელს Christie’s-ის აუქციონზე £1.79 მილიონად გაიყიდა.
- 161.20 კარატიანი მოჩუქურთმებული მოგოლური ქვა 1999 წელს Christie’s-ის აუქციონზე $1.09 მილიონად გაიყიდა.
მსოფლიოში უდიდესი ყალბი ზურმუხტი
Teodora: 57 500 კარატი
11.5-კილოგრამიანი მწვანე ქანი გამოცხადდა მსოფლიოში ყველაზე დიდ ზურმუხტად და მას ეწოდა თეოდორა (Teodora) — სახელი, რომელიც ბერძნული წარმოშობისაა და „ღვთის საჩუქარს“ ნიშნავს.
თუმცა, ეს საიუველირო თვალი შესაძლოა სულაც არ იყოს 1 მილიონ დოლარზე მეტის ღირებულების ქვა, როგორც მას მისი სავარაუდო მფლობელი რიგან რინი წარმოაჩენდა.
ბატონი რინი 2012 წლის იანვარში ბრიტანეთის კოლუმბიის ქალაქ კელოუნაში კანადის სამეფო ცხენოსანმა პოლიციამ (RCMP) დააკავა. RCMP-ის მოკლე განცხადების თანახმად, ბატონ რინის ონტარიოში თაღლითობის მრავალ эпизодში ედება ბრალი, ხოლო ჰამილტონის პოლიციას მისი დაკავების ორდერები ჰქონდა გაცემული.
ბატონი რინი მანამდე კელოუნის პოლიციისთვის უცნობი იყო, თუმცა მას შეუმჩნევლად დარჩენა არ უცდია. ბოლოს და ბოლოს, მას ხომ გასაყიდად საზამთროს ზომის ძვირფასი საიუველირო თვალი ჰქონდა.
სინამდვილეში, ეს ნამდვილი ბერილი იყო, მაგრამ შეღებილი.
მსოფლიოში უდიდესი ზურმუხტი: ხშირად დასმული კითხვები
რა ღირს მსოფლიოში ყველაზე დიდი ზურმუხტი?
მსოფლიოში ოდესმე ნაპოვნი უდიდესი საიუველირო თვალი, რომელიც ერთიან ნატეხშია მოქცეული — „ბაიას ზურმუხტი“ (Bahia Emerald) დაახლოებით 1,7 მილიონ კარატს, ანუ 752 lbs-ს იწონის. იგი აღმოსავლეთ ბრაზილიაში, ბაიას რეგიონში აღმოაჩინეს. ეს უზარმაზარი ქვა, რომელიც ამჟამად ლოს-ანჯელესის საცავში ინახება, შესაძლოა $925 მილიონამდე ღირდეს.
ვის ეკუთვნის მსოფლიოში ყველაზე დიდი ზურმუხტი?
მსოფლიოში ოდესმე ნაპოვნი ყველაზე დიდი კრისტალი, რომელიც 1,1 კგ-ს იწონის და სავარაუდოდ £2m-ად არის შეფასებული, ზამბიის მაღაროში აღმოაჩინეს. 5 655 კარატიანი საიუველირო თვალი სამთო-მომპოვებელმა კომპანია Gemfields-მა მსოფლიოს უდიდეს ზურმუხტის მაღარო Kagem-ში 2020 წლის 2 ოქტომბერს იპოვა.
მეტი გემოლოგიური ინფორმაცია და გასაყიდი ზურმუხტები ჩვენს მაღაზიაში
